Terug naar boven

Governance

In het kader van onze governance waren de implementatie van IORP-II en de verdere uitwerking van het geschiktheidsbeleid belangrijke focuspunten van het bestuur.

3.11.1 Onze governance-structuur

De governance-structuur van ABP is in het verslagjaar hetzelfde gebleven.

 

3.11.2 Samenstelling Raad van Toezicht en Verantwoordingsorgaan

De samenstelling van de Raad van Toezicht was in het verslagjaar ongewijzigd. Er zijn drie nieuwe leden toegetreden tot het Verantwoordingsorgaan, ter vervanging van drie zittende leden.

In het gedeelte Personalia achter in dit jaarverslag is uitgebreidere persoonlijke informatie te vinden over de leden van beide gremia, zoals geslacht en geboortedatum. 

3.11.3 Wisselingen en herbenoemingen in bestuur

In het bestuur van ABP hebben twee benoemingen plaatsgevonden. Op 1 maart 2019 is mevrouw Krista Nauta toegetreden, op voordracht van het Verbond Sectorwerkgevers Overheid (VSO). Zij volgde de heer Joop van Lunteren op, wiens zittingstermijn afliep. Met deze benoeming voldoet ABP aan norm 33 van de Code Pensioenfondsen, die stelt dat in het bestuur mensen moeten zitten van boven en onder de 40.
Met ingang van 7 maart 2019 is de heer Loek Sibbing toegetreden tot het bestuur van ABP. Hij heeft de plaats overgenomen van de heer Erik van Houwelingen, die een functie elders heeft aanvaard. De heer Sibbing is eveneens voorgedragen door VSO.

Aanwezigheid bestuur

     
Vergadering Aantal vergaderingen Participatie- graad
     
2- daagse bestuursvergadering inclusief themasessies 8 91%
Bestuurscommissie Pensioenbeleid 9 89%
Bestuurscommissie Beleggingsbeleid 11 91%
Auditcommissie 8 96%
Risico- en Balanscommissie 8 92%
Overlegvergadering Verantwoordingsorgaan 6 81%
Overlegvergadering Raad van Toezicht 5 1)
     
 
1) De overlegvergaderingen met de Raad van Toezicht vinden vaak plaats met een wisselende afvaardiging van het bestuur, daarom wordt geen participatiegraad vermeld
 

In 2019 zijn drie bestuursleden herbenoemd, voor een periode van vier jaar. Mevrouw Conchita Mulder en de heer Xander den Uyl zijn per 1 april 2019 herbenoemd. Beiden zijn voorgedragen door de gepensioneerdengeledingen van het Verantwoordingsorgaan. Mevrouw Geraldine Leegwater is met ingang van 1 september 2019 herbenoemd, op voordracht van Centrale van Middelbare en Hogere Functionarissen bij Overheid, Onderwijs, Bedrijven en Instellingen (CMHF). In onderstaand overzicht is het rooster van aftreden van de bestuursleden opgenomen.

In het onderdeel Personalia achter in dit jaarverslag is meer informatie te vinden over de bestuursleden, zoals leeftijd en nevenfuncties. 

Rooster van aftreden

   
ABP Bestuursleden Aflopen termijn
   
Mw. CM Wortmann-Kool 01-01-2023
Mw. M Doornekamp 01-04-2021
Dhr. C van Eykelenburg 01-09-2020
Dhr. P Fey 01-05-2021
Mw. GAC Leegwater 01-09-2023
Mw. J Meijer 01-08-2021
Mw. CM Mulder-Volkers 01-04-2023
Mw. K Nauta 01-03-2023
Dhr. AJM Sibbing 07-03-2023
Dhr. PA Stork 01-10-2021
Dhr. XJ den Uyl 01-04-2023
Dhr. A van Vliet 16-02-2024
Dhr. JPCM van Zijl 01-04-2024
 

De heren Van Vliet en Van Zijl zijn inmiddels herbenoemd voor een termijn van 4 jaren. 

3.11.4 Statuten geactualiseerd

In het verslagjaar zijn de statuten geactualiseerd, met instemming van het Verantwoordingsorgaan. VSO is per 1 januari 2020 ontbonden, waardoor de voordracht voor het bestuur vanuit de werkgevers plaatsvindt door twee nieuw opgerichte entiteiten, Staat der Nederlanden als werkgever van de sectoren Rijk, Politie, Defensie en Rechterlijke macht (RDPR) en Stichting Zelfstandige Publieke Werkgevers (ZPW).

Ook de mandatering van besluitvorming aan bestuurscommissies, de werkzaamheden en samenstelling van de bestuurscommissie Beleggingsbeleid en de omschrijving van de positie van de externe actuaris zijn geüpdatet.

3.11.5 Bestuurlijk model en jaarlijkse evaluatie

Het bestuur van ABP functioneert als één team, met duidelijk belegde verantwoordelijkheden en mandaten. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van het bestuurlijke model in 2018 heeft het bestuur in 2019 aandacht besteed aan het optimaal inzetten van de expertise van de bestuursleden op strategische thema’s. Op deze manier werkt het gekozen model efficiënter, wat de kwaliteit en snelheid van de besluitvorming ten goede komt. In 2019 is de driejaarlijkse evaluatie voorbereid, waarbij een externe partij aanwezig is. Zie ook de paragraaf Voldoen aan de Code Pensioenfondsen in dit hoofdstuk. 

3.11.6 Verdere invulling van beleid Geschiktheid

In lijn met de evaluatie van het bestuurlijke model is in het verslagjaar een inventarisatie gedaan van de aanwezige kennis en deskundigheidsgebieden binnen het bestuur, zowel individueel als collectief. Hiervan is een matrix gemaakt. Deze matrix is afgezet tegen het in 2018 vastgestelde geschiktheidsbeleid. Hierin zijn de wettelijk verplichte deskundigheidsgebieden opgenomen, aangevuld met extra expertisevlakken die voor ABP van strategisch belang zijn: communicatie en deelnemerbeleving, vermogensbeheer (als zelfstandig onderdeel), IT en risicomanagement. Op basis van de matrix kan worden geconcludeerd dat alle kennisgebieden zijn vertegenwoordigd binnen het bestuur en dat het bestuur geschikt kan worden geacht voor de uitoefening van zijn functie.
 
Tegelijkertijd blijven wij voortdurend investeren in onze verdere ontwikkeling. Aan de hand van de matrix zijn in het verslagjaar diverse collectieve en individuele opleidingen gevolgd, onder andere op het gebied van IT, (financiële aspecten van) pensioen en fiscaliteit. Speciale aandacht werd besteed aan specifieke onderwerpen van vermogensbeheer, waaronder een driedaags programma over China, zie ook het hoofdstuk Hoe wij het pensioenvermogen beleggen.

3.11.7 Implementatie IORP-II

Uit IORP-II, de Europese richtlijn voor pensioenfondsen, volgt dat pensioenfondsen aanpassingen moeten doen in hun governance, risicomanagement en communicatie met deelnemers. Met de invoering van IORP-II is ABP wettelijk verplicht aparte sleutelfunctiehouders te benoemen voor risicomanagement, interne audit en de actuariële functie. Voor deze sleutelfunctiehouders gelden specifieke eisen ten aanzien van onafhankelijkheid en deskundigheid. ABP heeft er bewust voor gekozen om deze sleutelfuncties te beleggen binnen het bestuursbureau, om zo optimaal aan de vereisten van de wet te voldoen, met oog voor kwaliteit en kosten. In het verslagjaar zijn deze sleutelfunctiehouders door DNB getoetst en goedgekeurd, evenals de gekozen structuur. Het bestuur heeft, onder andere in de verschillende commissies, met regelmaat gebruik gemaakt van de kennis en inzichten van de sleutelfunctiehouders.

3.11.8 Beleid Nevenfuncties, Gedragscode en klokkenluidersregeling

De Compliance Officer ziet toe op de naleving van de ABP Gedragscode. Deze gedragscode is van toepassing op aan ABP verbonden personen (leden van het bestuur, de Raad van Toezicht, het Verantwoordingsorgaan en het bestuursbureau). In deze gedragscode is onder andere het beleid nevenfuncties vastgelegd. Verder zijn bepalingen opgenomen inzake het voorkomen van fraude, het omgaan met vertrouwelijke informatie, het omgaan met (potentiële) belangenconflicten en geschenken/uitnodigingen, en het omgaan met vertrouwelijke en koersgevoelige informatie. In de uitvoering, naleving en controle van de Gedragscode hebben zich in het verslagjaar geen bijzonderheden of afwijkingen voorgedaan. De Compliance Officer is niets gebleken van frauduleus gedrag of handelen door aan ABP verbonden personen.

De Klokkenluidersregeling van ABP maakt het melden van misstanden door aan ABP verbonden personen mogelijk. Van de  klokkenluidersregeling is in het verslagjaar geen gebruik gemaakt.

Dreigende tekortkomingen in de naleving van wet- en regelgeving worden door de Compliance Officer in de compliance-rapportage in kaart gebracht en onder de aandacht gebracht van het bestuur. Dit stelt ons in staat om tijdig in te grijpen als zich een mogelijke inbreuk ten aanzien van wet- en regelgeving dreigt voor te doen. In 2019 zijn vier compliance-rapportages opgesteld en besproken.

3.11.9 Compliance Code Pensioenfondsen en Pensioenwet

Een van de belangrijke uitgangspunten van ons compliance-beleid is het voldoen aan de Code Pensioenfondsen. Omdat wij niet voldoen aan de normen 16, 25 en 28 is een nadere toelichting op zijn plaats.

  • Norm 16: naast de leden van het bestuur en de Raad van Toezicht moeten ook de leden van het Verantwoordingsorgaan jaarlijks de bij de Gedragscode behorende nalevingsverklaring tekenen; de leden van het bestuur en de Raad van Toezicht tekenen deze al elk jaar. Vanaf de herziening van de Gedragscode in 2020 passen wij deze norm ook toe voor de leden van het Verantwoordingsorgaan.
  • Norm 25: ieder bestuurslid heeft stemrecht, ongeacht het bestuursmodel. Wij voldoen niet aan deze norm, omdat statutair is bepaald dat bij ABP de door het bestuur benoemde onafhankelijke bestuursvoorzitter geen stemrecht heeft.
  • Norm 28: het bestuur moet jaarlijks zijn functioneren evalueren en dit driejaarlijks doen met een externe partij. In 2019 zijn wij niet toegekomen aan de jaarlijkse evaluatie. Wel hebben we een voorbereidend traject opgestart, om in 2020 de evaluatie met een externe partij te doen.

Daarnaast was, in het kader van de naleving van de Pensioenwet, in het verslagjaar geen sprake van: 

  • dwangsommen en bestuurlijke boeten (artikel 96 sub a PW);
  • een aanwijzing als bedoeld in artikel 171 die aan de pensioenuitvoerder is gegeven (artikel 96 sub b PW);
  • een aangestelde bewindvoerder als bedoeld in artikel 173 (artikel 96 sub c PW). 

Organisatie Openbaar Belang
Grote pensioenfondsen zijn met ingang van 1 januari 2020 wettelijk aangewezen als 'Organisatie van openbaar belang' (OOB). Deze status stelt strengere eisen aan de kwaliteitsbeheersing en onafhankelijkheid van de accountant bij de controle van de jaarrekening. Onder andere is er sprake van een roulatieverplichting en moeten advies- en controlewerkzaamheden gescheiden worden. Het beleid van ABP was voor de aanwijzing als OOB al gericht op roulatie en scheiding van advies en controlewerkzaamheden, maar waar nodig is de relatie met de accountant in overeenstemming gebracht met de OOB-regelgeving.

3.11.9.1

 

3.11.9.1.1